Radykalne usprawnienie albo reforma, najczęściej w obszarze procesów biznesowych. Uwaga - nie mylić ze słowem Kaiaku, które jest przeciwieństwem KAIZEN i oznacza zmianę na gorsze.

KAIZEN - z japońskiego: ciągłe doskonalenie; idea doskonalenia organizacji na drodze niewielkich lecz ciągłych usprawnień; w proces ten włączeni są wszyscy pracownicy i management wszystkich szczebli; stanowi odniesienie do poprawy wydajności pracy.

zainicjowany w 1990 roku program, którego celem jest podnoszenie świadomości kulturalnej oraz rozpowszechnianie wiedzy na temat kultury oraz współpracy artystycznej i kulturalnej między ekspertami Unii Europejskiej. Obejmuje finansowanie wydarzeń artystycznych i kulturalnych o wymiarze europejskim, szkolenia zawodowe oraz promowanie współpracy poprzez sieci wymiany informacji

Kampanie publiczne mające na celu zwiększenie konsumpcji oliwy z oliwek, jabłek, pomarańczy, ryb oraz innych produktów są subsydiowane z budżetu UE w ramach Wspólnej Polityki Rolnej. Reklamy ukazują się w prasie i wyróżniają się małą flagą UE umieszczoną poniżej hasła wzywającego konsumentów to spożywania danego produktu w większych ilościach. W przypadku takich kampanii UE ponosi 50-60% kosztów całkowitych

Dosłownie "kartka" w języku japońskim. Kanban oznacza sygnał, że nastąpiła konsumpcja i należy wyprodukować lub uzupełnić zapasy. Typowo występują dwa rodzaje Kanban: Kanban Produkcji / Production Kanban i Kanban Transportu / Move Kanban. Zobacz także "Pull System / System Ciągnący"

Karta Praw Podstawowych UE została przyjęta w Nicei w grudniu 2000 w formie "politycznej deklaracji". Zawiera 54 artukuły zaczerpnięte głównie z Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Trybunał Europejski UE wyraził chęć brania pod uwagę Karty przy wydawaniu wyroków, nawet gdyby nie była ona dokumentem prawnie wiążącym. Trybunał Europejski odwoływał się już do zapisów Karty w kilku przypadkach

karta podstawowych praw socjalnych przyjęta przez Radę Europejską w 1989 roku obejmująca podstawowe prawa obywateli Unii Europejskiej zapisane w 30 punktach, w tym swobodę przemieszczania się, równe traktowanie, ochronę socjalną, sprawiedliwe pensje. Mimo, że karta nie jest prawnie wiążąca, Wielka Brytania głosowała przeciwko niej.

Wiele państw federalnych dokonało podziału uprawnień na poziomach narodowym, regionalnym i lokalnym, lub narodowym i ponadnarodowym w przypadku międzynarodowych federacji. Wybrane kompetencje pozostają przy federacji, inne należą do Państw Członkowskich. Istnieją ponadto kompetencje "mieszane" czy "łączne" oraz zasady określające kto sprawuje nad nimi kontrolę.

UE może podejmować decyzje wtedy kiedy istnieją ku temu podstawy prawne w traktatach, co nazywane jest kompetencjami powierzonymi. Niemniej jednak TWE zawiera zapis o tak zwanej klauzuli elastyczności, która została wprowadzona w celu rozszerzenia obszaru regulacji UE. W zakresie, w jakim jest to niezbędne dla realizacji celów zawartych w traktatach, Art. 308 TWE pozwala UE na decydowanie w obszarze, gdzie nie mają zastosowania inne uprawnienia zawarte w innych artykułach. Przepis był stosowany przede wszystkim w latach 70 i 80, aby zwiększyć obszar kontroli Komisji przed przyjęciem Jednolitego Aktu Europejskiego w 1987, który wprowadził artykuły i rozdziały uprawniające UE do legislacji w takich obszarach jak ochrona środowiska, badania, rozwój i polityka regionalna

W 1987 Jednolity Akt Europejski wprowadził podejmowanie decyzji kwalifikowaną większością głosów w dziedzinach, które miały wpływ na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi (Rynek Wewnętrzny). Dania, w szczególności, obawiała się, że w ten sposób jej standardy środowiskowe zostaną obniżone. Większościowy głos innych państw w interesie harmonizowania standardów rynku wewnętrznego mógłby zdominować duńskie przepisy środowiskowe. Dlatego Dania otrzymała tak zwaną "gwarancję środowiskową" pozwalającą Państwom Członkowskim na zarówno utrzymanie jak i wprowadzanie bardziej rygorystycznych standardów środowiskowych niż przewiduje minimalny poziom ustalony kwalifikowana większością. "Gwarancja" ta umożliwiła duńskiemu rządowi na wygranie referendum zatwierdzającego Jednolity Akt Europejski. Referendum zostało zwołane przez rząd mniejszościowy przeciwko woli większości w duńskim parlamencie. Kauzula ta została zawarta w Traktacie z Amsterdamu a jej ważność zakwestionowana sześć miesięcy później, kiedy Komisja odmówiła zgody na specjalne duńskie przepisy dotyczące rakotwórczych azotanów i siarczynów. W 2003, Trybunał Europejski pozwolił Danii na utrzymanie jej przepisów dotyczących azotanu, ponieważ Komisja zignorowała raport Komitetu UE ds. Zdrowia. Jednakże duńskie przepisy odnoszące się do siarczynów zostały wyjęte spod prawa. Klauzula została pomyślnie zastosowana jedynie w przypadku ustanowienia zakazów dotyczących fenycyklidyny w różnych Państwach Członkowskich, choć pod warunkiem, że produkcja fenycyklidyny będzie zakazana we wszystkich Państwach Członkowskich. Klauzula znalazła również zastosowanie przeciwko rakotwórczemu impregnatowi, choć pod warunkiem, ze nie dojdzie do zakłóceń na rynku wspólnotowym. Obecnie klauzula jest zawarta w Art. 95 TWE i powtórzona w art. III - 65.4 W 2003 Dania wygrała sprawę dotyczącą azotanu w mięsie, ponieważ Komisja zlekceważyła raport własnego komitetu naukowego. Jednakże Dania przegrała proces w sprawie siarczynów.

Słowo używane dla określenia koegzystencji Prezydenta i Premiera Francji o odmiennych powiązaniach politycznych.Jest ono również używane w debacie konstytucyjnej dla określenia możliwej przyszłej współpracy pomiędzy, na przykład, socjaldemokratą Tony Blairem jako Prezydentem Zjednoczonej Europy i chrześcijańskim demokratą José-Maria Aznarem jako przyszłym Przewodniczącym Komisji Europejskiej.

utworzone w 1949 roku z inicjatywy kongresu haskiego rozpoczęło swoją działalność w 1950 roku w Brugii (Belgia), a w 1994 roku w Natolinie (Polska). Kolegium powstało w celu rozbudzania jedności europejskiej poprzez edukację i ma za zadanie kształcenie młodych ludzi, którzy w przyszłości zaangażują się w sprawy integracji europejskiej. Absolwenci Kolegium otrzymują dyplom wyższych studiów europejskich. Studia odbywają się w języku angielskim i francuskim

członek ciała kolegialnego Komisji Europejskiej sprawujący swoje funkcje kierując się ogólnym interesem Unii Europejskiej. Komisarze mianowani są na pięć lat przez państwa członkowskie (przynajmniej po jednym komisarzu z każdego państwa członkowskiego, przy czym Francja, Hiszpania, Niemcy, Wielka Brytania i Włochy mianują po dwóch komisarzy). Procedura wyboru Komisji Europejskiej obejmuje cztery etapy. Najpierw państwa członkowskie wybierają wspólnie kandydata na przewodniczącego.
Komisji, który jest aprobowany przez Parlament Europejski. Następnie, państwa członkowskie wspólnie z kandydatem na przewodniczącego wyznaczają kandydatów na stanowiska komisarzy. Kolejny etap to łączne zatwierdzenie przez Parlament Europejski składu Komisji Europejskiej, po którym następuje oficjalne mianowanie przewodniczącego i członków Komisji Europejskiej za zgodą państw członkowskich. Komisja wybiera spośród swego grona wiceprzewodniczącego lub dwóch wiceprzewodniczących na czas dwóch lat

organ Unii Europejskiej reprezentujący interesy wspólnotowe, posiadający inicjatywę legislacyjną i pełniący funkcje wykonawcze. W procesie rozszerzenia Unii Europejskiej Komisja pełni bardzo ważną rolę, chociaż formalnie nie występuje jako negocjator. Komisja m.in. przedstawia listy przeglądu prawa (wg dokonanego przez nią podziału na obszary negocjacyjne), reprezentuje UE w trakcie przeglądu prawa (screening), przygotowuje projekty wspólnych stanowisk Unii Europejskiej (draft common position) oraz przedstawia coroczne Raporty Okresowe z postępów dostosowawczych państw kandydujących. Komisja reprezentuje interesy całej Unii, dlatego powinna uwzględniać także interesy kraju kandydującego przyszłego członka Unii.

komisja powoływana przez Końcowego Beneficjenta do oceny merytorycznej wniosku o finansowanie projektu. Ocena Komisji stanowić będzie podstawę do ułożenia listy rankingowej projektów i rekomendowanych do akceptacji dyrektorowi instytucji beneficjenta końcowego. W skład Komisji wchodzić przedstawiciele instytucji beneficjenta końcowego.Mogą w niej także uczestniczyć niezależni eksperci powołani w ramach Pomocy Technicznej Programu

powołana Rozporządzeniem Rady Ministrów RP z dnia 22 lipca 1999 roku zajmuje się między innymi określaniem priorytetów gospodarczych i społecznych w sprawach dotyczących funkcjonowania samorządu terytorialnego, oceną funkcjonowania i warunków rozwoju systemu samorządu terytorialnego, określeniem zadań administracji publicznej związanych z przygotowaniem struktur samorządu terytorialnego do procesu integracji z Unią Europejską. Komisję tworzy 14 przedstawicieli strony rządowej i 14 przedstawicieli strony samorządowej. Komisja obraduje na posiedzeniach plenarnych oraz w 9 zespołach problemowych, w skład których wchodzi także Zespół do Spraw Polityki Europejskie

ang.: ECOSOC - ECON', 'organ doradczy i opiniodawczy Unii Europejskiej zapewniający reprezentację w Unii Europejskiej różnym grupom społecznym i gospodarczym (np. producentom. rolnikom, kupcom, rzemieślnikom). Składa się z 222 reprezentantów ugrupowań gospodarczych i społecznych z państw Unii Europejskiej, wyznaczanych przez Radę UE na cztery lata

WE przyjęły zasadę, że konsumenci i ich przedstawiciele powinni mieć zagwarantowaną możliwość współuczestnictwa w podejmowaniu dotyczących ich decyzji, począwszy od szczebla lokalnego, poprzez regionalny i krajowy, a skończywszy na szczeblu wspólnotowym. Już w 1962 r. utworzono w Brukseli Komitet Kontaktowy Konsumentów (będący reprezentacją ponadnarodową), który w 1973 r. przekształcił się w Komitet Konsultacyjny Konsumentów, a ten z kolei, w 1990 r., w Konsumencką Radę Konsultacyjną. Konsumenci są również reprezentowani w Grupie III (skupiającej różne grupy interesów) Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Ochrona praw konsumentów polega również na zapewnieniem dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Korzystanie przez konsumentów z drogi sądowej może zaś być często utrudnione w związku ze skomplikowaną procedurą, kosztami postępowania, długością oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy itd. Dlatego też w wielu państwach członkowskich wprowadzono uproszczone procedury sądowe w zakresie sporów "o niewielkiej wartości" lub ustanowiono specjalny system rozstrzygania sporów konsumenckich drogą mediacji, ugody lub poprzez arbitraż. Komisja Europejska opowiedziała się w Zielonej Księdze z 1997 r. za rozstrzyganiem sporów konsumenckich na drodze pozasądowej. Działając na rzecz upowszechnienia i ułatwienia takich rozstrzygnięć, Komisja przygotowała w jedenastu oficjalnych językach UE formularz skargi konsumenckiej, a także wydała Zalecenie nr 98/257/WE w sprawie zasad odnoszących się do organów odpowiedzialnych za rozstrzyganie sporów konsumenckich na drodze pozasądowej (zasada niezależności, przejrzystości, przeciwstawności, efektywności, zgodności z prawem, wolności i reprezentacji).

W przypadku procedury kodecyzji, jeśli Rada nie zgadza się na poprawki wnoszone przez Parlament Europejski, powoływany jest Komitet Konsyliacyjny. Komitet składa się z równej liczby przedstawicieli Rady i Parlamentu (zwykle 25), oraz reprezentantów Komisji, którzy mają ułatwić osiągnięcie porozumienia. Najważniejsze negocjacje są prowadzone w tzw. trialogach - trójstronnych podkomisjach złożonych z przedstawicieli wszystkich trzech instytucji.

tymczasowy Komitet Łącznikowy do Spraw Współpracy z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym został powołany do życia w Polsce jesienią 1997 roku. Komitet Tymczasowy utworzyło dziewięć polskich organizacji trzeciego sektora: Federacja Konsumentów, Business Centre Club, Polska Rada Biznesu, Krajowa Izba Gospodarcza, Związek Rzemiosła Polskiego, Federacja Związków Zawodowych Pracodawców Rolnych, Krajowa Rada Izb Rolniczych, NSZZ "Solidarność" i OPZZ. Głównym zadaniem Komitetu było pełnienie funkcji forum konsultacyjnego w procesie przygotowania do członkostwa Polski w UE. Komitet Łącznikowy został zastąpiony przez Komitet Konsulatyjny, zgodnie z decyzją Rady Stowarzyszenia z dnia 6 czerwca 1999 roku

ustala kryteria selekcji projektów, monitoruje wdrażanie pomocy, proponuje władzy zarządzającej zmiany programu, akceptuje zmiany programów uzupełniających, aprobuje ewaluację śródokresową, uzgadnia przygotowanie raportu rocznego

Poprzednio znany jako COPO, przemianowany w 2000. Na mocy Traktatu z Nicei Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa otrzymał zadanie objęcia zwierzchnictwa politycznego nad Komitetem Wojskowym UE oraz Personelem Wojskowym UE w przeprowadzaniu przez nich operacji militarnych UE oraz nad działaniami liczących 60 000 żołnierzy Sił Szybkiego Reagowania UE. Szefowie biur zagranicznych Państw Członkowskich spotykają się raz na miesiąc w Brukseli, aby przygotować część obrad Rady Ogólnej dotyczących polityki zagranicznej dla swoich ministrów spraw zagranicznych.

jest kompetentna w kwestiach wiążących się z polityką regionalną wspólnotową, polityką strukturalną, spójnością społeczno-gospodarczą, zrównoważonym rozwojem oraz wyrównywaniem nierówności między regionami w rozwoju społeczno-gospodarczym. W celu realizacji zadań określonych przez zasadę spójności społeczno-gospodarczej Komisja sprawuje kontrolę nad takimi instrumentami wskazanymi przez art. 159 Traktatu ustanawiającego WE (dawniej art. 130), jak: - narodowe polityki gospodarcze, - polityki i działania wspólnotowe w zakresie Rynku Wewnętrznego, - fundusze strukturalne, - Fundusz Spójności i Europejski Bank Inwestycyjny.

ciało doradcze i opiniodawcze Unii Europejskiej. Wyraża opinie z własnej inicjatywy, na wniosek Rady Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Komitet składa się z 222 przedstawicieli regionalnych i lokalnych władz samorządowych państw członkowskich UE powoływanych na cztery lata przez Radę UE.

dla każdego z trzech Priorytetów SPO RZL powołano osobny Komitet Sterujący. Komitety są powoływane przez Instytucję Pośredniczącą. Są one odpowiedzialne m.in. za zatwierdzanie i ocenę realizacji ramowych planów działania Beneficjentów Końcowych

współpraca komitetów powołanych przez Radę Unii Europejskiej z Komisją Europejską nad wdrażaniem postanowień Rady Unii Europejskiej. Traktat o Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej na mocy artykułu 145 powierza Komisji Europejskiej kompetencje wykonawcze do uchwalonych przez Radę aktów prawnych. Rada monitoruje działania wykonawcze Komisji poprzez ustanowione komisje doradcze, zarządzające oraz regulujące, które składają się z ekspertów narodowych. Komisje doradcze mają tylko możliwość wydawania niewiążących zaleceń Komisji Europejskiej. Komisje zarządzające mogą się zwrócić do Rady UE o zbadanie środków wykonawczych zastosowanych przez Komisję w określonym terminie, podczas którego procedura wdrażania jest zawieszona. Jeśli Rada nie podejmie w tym terminie decyzji, Komisja może kontynuować proces wykonawczy. Komisje regulujące mają również prawo zawieszenia działań wykonawczych Komisji i zwrócenia się do Rady UE w celu zbadania środków wykonawczych. Jeśli Rada w określonym terminie nie podejmie decyzji Komisja może kontynuować proces wykonawczy tylko, jeśli Rada nie odrzuciła prostą większością głosów środków wykonawczych. Komitologia daje Radzie UE kontrolę nad władzą wykonawczą pozostająca w rękach Komisji Europejskiej.

Jednostka w sekretariacie Rady nazywana zwykle Komórką Polityki, ustanowiona na mocy Traktatu z Amsterdamu, mająca na celu przygotowywanie inicjatyw Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Kierowana przez Wysokiego Przedstawiciela i Sekretarza Generalnego Rady, Javiera Solanę

Kompetencja łączna" normalnie oznaczałaby, że dwóch różnych prawodawców dzieli uprawnienia do decydowania i stanowienia prawa. Kiedy UE i jej Państwa Członkowskie dzielą kompetecnję, Państwa Członkowskie tracą swoje kompetencje, kiedy UE decyduje się wprowadzać regulacje. Jednakże UE nie traci swoich kompetencji, kiedy jedno, kilka lub nawet wszystkie Państwa Członkowskie wprowadzają ustawodawstwo. W ten sposób ustawodawstwo UE znosi ustawodawstwo narodowe.

Kompetencja łączna oznacza, że Państwa Członkowskie mogą stanowić prawo pod warunkiem, że UE nie zdecyduje się przejąć kontroli w tej dziedzinie.

Kiedy UE posiada wyłączną kompetencję w pewnym obszarze, Państwa Członkowskie nie mogą stanowić prawa w tym obszarze. Jeżeli UE posiada łączną kompetencję zarówno UE jak i Państwa Członkowskie mogą stanowić prawa, choć prawa UE mają automatyczne pierwszeństwo nad przepisami narodowymi.

kompromis stanowiący ważny moment procesu integracyjnego, dzięki któremu zażegnano kryzys polityczny wynikający z rozbieżności, co do kierunków dalszej integracji europejskiej. Kryzys polityczny był wywołany propozycją Komisji Europejskiej zmiany finansowania Wspólnej Polityki Rolnej przedstawioną w 1965 roku na posiedzeniu Rady Ministrów. Propozycja została skrytykowana przez Francję, która w formie protestu opuściła obrady i następnie przez siedem miesięcy nie brała udziału w pracach Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, stosując politykę "pustego krzesła" i blokując prace instytucji EWG. W 1966 roku z inicjatywy Francji na posiedzeniu Rady Ministrów w Luksemburgu zwarto kompromis (zwany kompromisem luksemburskim). Porozumienie zakładało, że w przypadku, gdy jedno z państw członkowskich oświadcza, że w grę wchodzą jego żywotne interesy narodowe, debata na forum Rady Ministrów nad konkretnym zagadnieniem jest kontynuowana do momentu osiągnięcia jednomyślności. Oznaczało to czyste blokowanie procesu decyzyjnego w EWG przez państwa członkowskie. Proces decyzyjny został skorygowany przez Jednolity Akt Europejski, co przyniosło kres stosowaniu mechanizmu kompromisu luksemburskiego.

decyzja podjęta w marcu 1994 roku na specjalnej sesji Rady Europejskiej w greckiej miejscowości Janina ustalająca nowe proporcje głosów w Radzie Unii Europejskiej w związku z procesem akcesyjnym Szwecji, Finlandii i Austrii. Kompromis zakłada, że przy ogólnej liczbie 87 głosów w Radzie Unii Europejskiej, uchwała może być odrzucona przy 23-26 głosach przeciw. Rada musi więc wykorzystać swoje kompetencje, by doprowadzić do rozwiązania kompromisowego popartego przez przynajmniej 65 głosów (a nie przez 62 głosy stanowiące większość kwalifikowaną)

forma integracji zróżnicowanej, w której państwa członkowskie tworzą kilka kręgów opartych na ich stopniu uczestnictwa w szeregu działań integracyjnych o charakterze ponadrzędowym lub międzyrządowym. Kręgi koncentrują się wokół głównej grupy państw członkowskich myślących podobnie i najbardziej zaawansowanych w procesie integracyjnym, które chcą popierać daleko idącą integrację we wszystkich dziedzinach życia gospodarczego i politycznego. Jacques Delors, przewodniczący Komisji Europejskiej, zaproponował model koncentrycznych kręgów jako sposób zorganizowania integracji paneuropejskiej (włączając również państwa Europy Środkowej i Wschodniej oraz Rosję).

dokument planistyczny określający przyrodnicze, kulturowe, społeczne i ekonomiczne uwarunkowania oraz cele polityki przestrzennej Polski. Dokument po jego zaakceptowaniu przez Radę Ministrów w dniu 5 października 1999 r. stanowi podstawę dla programowania ponadlokalnych przedsięwzięć publicznych, wpływających na przestrzenne zagospodarowanie kraju.

Konfederacja jest związkiem niezależnych państw, w którym każde z nich zachowuje swoją suwerenność i jest na równej pozycji. Federacja jest związkiem, w którym Państwa Członkowskie podporządkowują się zwierzchniej władzy federalnej, zachowując pewne uprawnienia.

`współpraca ustanowiona przez Parlament Europejski oraz parlamenty narodowe państw członkowskich UE mająca na celu poprawę współpracy międzyparlamentarnej w świetle pogłębiającego się deficytu demokratycznego w Unii Europejskiej. W ramach współpracy Przewodniczący i Marszałkowie Parlamentów Unii Europejskiej spotykają się co sześć miesięcy. Od 1989 roku ustanowiono Konferencję Komisji do Spraw Europejskich znaną pod akronimem francuskim jako COSAC. Komisje spotykają się co sześć miesięcy w państwie sprawującym prezydencję. W 1991 roku przyjęto regulamin spotkań. Konferencje COSAC są ważnymi wydarzeniami politycznymi, podczas których przemawiają premierzy i ministrowie spraw zagranicznych państw aktualnie sprawujących prezydencję.

konferencja przedstawicieli rządów państw członkowskich Unii Europejskiej zwoływana w celu wspólnego określenia zmian, które należy wprowadzić do traktatów założycielskich. Zwołuje je Przewodniczący Rady Unii Europejskiej w porozumieniu z Parlamentem Europejskim i gdy jest wskazane z Komisją Europejską. Zmiany przyjęte podczas IGC nabierają mocy po ratyfikacji przez wszystkie państwa członkowskie według ich wymogów konstytucyjnych. Obecnie trwająca Konferencja Międzyrządowa rozpoczęła się 14 lutego 2000 roku, zgodnie z decyzją Rady Europejskiej w Kolonii (3-4 czerwca 1999) i skupia się na trzech głównych problemach instytucjonalnych: 1. wielkości i składzie Komisji Europejskiej; 2. ważeniu głosów w Radzie Unii Europejskiej; 3. ewentualnemu rozszerzeniu kwestii podlegających głosowaniu przez większość kwalifikowaną w Radzie Unii Europejskiej. Możliwe jest także wniesienie przez prezydencję innych spraw związanych z poprawkami traktatowymi związanymi z poprawą funkcjonowania instytucji europejskich oraz z ewoluującą Wspólną Europejską Polityką Bezpieczeństwa i Obrony. Konferencja zakończyła się w grudniu 2000 roku szczytem w Nicei.

konferencja ministrów spraw zagranicznych sześciu państw członkowskich Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali w dniach l i 2 czerwca 1955 roku, podczas której zadecydowano o rozpoczęciu negocjacji w sprawie kontynuowania procesu integracyjnego państw członkowskich na zasadzie podobnej do integracji w ramach EWWiS w innych dziedzinach. Wynikiem decyzji podjętych w Messynie były Traktaty Rzymskie ustanawiające Euratom oraz Europejską Wspólnotę Gospodarczą.

odbył się w dniach 7-10.05.1948 w Hadze. Wzięło w niej udział szerokie grono przedstawicieli 6 państw europejskich ("szóstka"). Kongres wydał rezolucję nawołującą państwa europejskie aby twozyły ponadnarodową strukturę państwa europejskiego zrzekając się cześci swej suwerenności na rzecz organów ponadnarodowych. Nie narzucono jednak, czy przyszła Europa ma mieć charakter federacyjny, czy konfederacyjny. Kongres powołał Międzynarodowy Komitet Stowarzyszeń na rzecz Jedności Europy. Z niego wyłonił się istniejący do dziś Ruch Europejski, którego celem jest wspieranie wszelkich form integracji europejskiej. Kongres powołał także Europejską Fundację Kultury

mechanizmy i środki zapewniające prawidłowe funkcjonowanie procesu gromadzenia i dysponowania funduszami Wspólnoty.

Możliwość kontroli przez Trybunał UE lub specjalny sąd konstytucyjny przestrzegania zasady subsydiarności. Konwent pozwoli parlamentom narodowym i Komitetowi Regionów na wnoszenie spraw z zakresu naruszania zasady subsydiarności do Trybunału UE w Luksemburgu

Umowa międzynarodowa łącząca kwestie ochrony środowiska naturalnego i praw człowieka. Podpisana i ratyfikowana przez UE, zapewnia obywatelom Wspólnoty dostęp do informacji, możliwość uczestniczenia w procesach decyzyjnych oraz dochodzenia na drodze sądowej w sprawach związanych ze środowiskiem naturalnym

porozumienie zawarte między państwami członkowskimi Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej a Kenią, Ugandą i Tanzanią, równolegle do II Konwencji z Jaunde. Weszło w życie w 1969 roku.

konwencja zawarta między państwami członkowskimi Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej a 18 państwami afrykańskimi w stolicy Kamerunu Jaunde w 1963 roku (Jaunde I) oraz w 1969 roku (Jaunde II) ustanawiająca współpracę gospodarczą między stronami. Konwencja powstała w wyniku potrzeby utworzenia powiązań między niektórymi państwami członkowskimi EWG (m.in. Francją i Belgią) a ich byłymi koloniami zamorskimi.

wielostronne umowy o handlu i rozwoju zawierane między Wspólnotami Europejskimi a państwami Karaibów, Afryki oraz regionu Pacyfiku (– patrz państwa AKP) mające na celu wsparcie społeczno-gospodarczego rozwoju państw AKP w latach: 1975, 1979

zbliżenie poziomu wskaźników gospodarczych państw członkowskich do wspólnej średniej; najlepiej zawyżonej. Większość polityk UE ma na celu konwergencję. Szczególnie polityka spójności ma za główne zadanie zlikwidowanie przepaści gospodarczej między bogatą północą a biednym południem. Polityka Unii Gospodarczej i Walutowej zawiera kryteria konwergencji mające zapewnić wiarygodność i stabilność nowej waluty.

wysokość obciążeń finansowych niezbędnych do nabycia lub produkcji dobra lub usługi

są to te koszty, które mogą podlegać dofinansowaniu z funduszy. Muszą być niezbędne do realizacji projektu, uwzględnione w budżecie i powinny spełniać wymogi efektywnego zarządzania finansami. Wydatki nie kwalifikujące się do refundacji w całości ponosi przez beneficjent

Termin na określenie kraju, który stara się o członkostwo w UE lub w europejskiej strefie wspólnej waluty, chociaż jeszcze nie kwalifikuje się do tego ponieważ, na przykład, nie spełnia convergence criteria UGiW.

akt zaufania polegający na wymianie dwóch świadczeń rozdzielonych w czasie:dóbr lub środkó płatniczych w zamian za obietnicę lub perspektywę spłaty lub zwrotu

określone w Traktacie o Unii Europejskiej warunki uczestniczenia w ostatecznej fazie Unii Gospodarczej i Walutowej; to znaczy we wprowadzeniu wspólnej waluty. Kryteria mają za zadanie zapewnić stabilność i wiarygodność euro. Kryteria to: l) stabilność cen: inflacja danego państwa nie może przekraczać średniej inflacji trzech państw o najniższym wskaźniku inflacji więcej niż o 1,5 punktu procentowego; 2) dyscyplina budżetowa: deficyt budżetowy nie może być wyższy niż 3% PKB, a dług publiczny nie może przekroczyć 60% PKB; 3) stabilność waluty; zachowanie płynności kursu walutowego bez stosowania dewaluacji przynajmniej przez dwa lata poprzedzające przystąpienie do UGW: 4) konwergencję stóp procentowych: średnia nominalna stopa procentowa nie może przekroczyć o więcej niż 2 punkty procentowe średniej trzech państw o najlepszych wskaźnikach gospodarczych w UE. Pomimo jasno określonych surowych warunków Traktat o Unii Europejskiej daje Radzie Europejskiej swobodę w interpretacji zapisów dotyczących kryteriów. Rada Europejska może również rozważyć inne wskaźniki gospodarcze, takie jak bilans płatniczy.

kryteria, których spełnienie umożliwia państwu europejskiemu ubieganie się o członkostwo w Unii Europejskiej. Szczyt Rady Europejskiej w Kopenhadze, który miał miejsce 21-22 czerwca 1993 roku, określił następujące kryteria: 1* osiągnięcie przez kraj kandydujący stabilności instytucji gwarantujących demokrację, rządy prawa, przestrzeganie praw człowieka oraz poszanowanie i ochronę mniejszości; 2* funkcjonowanie gospodarki rynkowej; 3* istnienie potencjału mogącego sprostać konkurencji i siłom rynkowym Unii; 4* zdolność do przyjęcia obowiązków wynikających z członkostwa, włączając wypełnianie celów Unii Politycznej, Gospodarczej i Walutowej; 5* kryterium niezależne; przyjęcie państwa nie zahamuje integracji europejskiej. Stosuje się również podział kryteriów na trzy grupy: l* kryteria polityczne (stabilność instytucji gwarantujących demokrację, rządy prawa, przestrzeganie praw człowieka i ochrona mniejszości), 2* kryteria gospodarcze (gospodarka rynkowa, sprostanie konkurencji Wspólnego Rynku), 3* kryterium zdolności do przyjęcia dorobku prawnego Wspólnot i wypełniania celów Unii Politycznej, Gospodarczej i Walutowej.

określony zestaw wymogów formalnych i merytorycznych, zawartych w Uzupełnieniu Programu, które muszą spełnić projekty, aby uzyskać dofinansowanie ze środków pomocowych. W przypadku EFS kryteria wyboru projektów formułowane są przez Instytucję Zarządzającą, a następnie aprobowane przez Komitet Monitorujący

Orzeczenie UE, którego stwierdziło, że porozumienia o swobodnym handlu mają bezpośrednie zastosowanie we wszystkich Państwach Członkowskich. Stąd też automatycznie dominują nad (mają pierwszeństwo) prawem narodowym

mogąca ulegać wahaniom w czasie cena jednostkowa, po której podmioty godzą się na wymianę dóbr i walorów na rynku